Columns & Artikelen

De vogelverschrikker

by Diederik Schmull on 2 maart 2020

Van oudsher was de dierbare vogel een aartsvijand van de landbouwer, vooral in het lenteseizoen. Daarom ontstonden vogelverschrikkers, vaak gemaakt van stro, om de vogels weg te jagen. Wat toevallig, dat het al of niet synthetische (‘man made’) Coronavirus (COVID – 19), dat uit enkele onnatuurlijke mutaties bestaat, opeens in Wuhan, China, ‘uit de lucht viel’ en nu niet meer beperkt kan worden tot China. Dit virus, dat er inderdaad uitziet als een bloemenkrans (‘corona’) rond de zon, is daarom zo besmettelijk, omdat mensen, zonder enige verschijnselen, het kunnen overbrengen aan andere mensen.

Het is een briljant virus, dat na een negatieve testuitslag, daarna, als een kameleon, kan veranderen in een positieve testuitslag. De mens is niet immuun en er is voorlopig geen vaccin. Wat een geniale uitvinding! Is dit het resultaat van proefnemingen van een van de honderden laboratoria in de wereld, die, al decennialang, heimelijk experimenteren met o.a. vleermuizen voor biologische oorlogsvoering? Is dit de ultieme vogelverschrikker, die zorgt voor het abrupte einde van de globalisering en wordt alles nu weer ‘ieder voor zich’, zoals vroeger?

(STOCKCHARTS)(21 Februari, 2020): HET RENDEMENT VAN DE 30-JARIGE TREASURY: DE ALLERBESTE INDICATOR VOOR DE TOEKOMST. LAGERE RENDEMENTEN BETEKENEN EEN HOGERE WAARDERING.

(STOCKCHARTS)(27 Februari, 2020): HET RENDEMENT VAN DE 10-JARIGE TREASURY EN VAN DE 30-JARIGE TREASURY: DE 39-JARIGE, HARDNEKKIGE, DALING DAARVAN, MET ONDERBREKINGEN, DUIDT OP DE KOMENDE LANGDURIGE STRUCTURELE DEFLATIE! LAGERE RENDEMENTEN BETEKENEN EEN HOGERE WAARDERING.

(28 Februari, 2020): HET RENDEMENT VAN DE 10-JARIGE TREASURY LIJKT NU IN EEN VRIJE VAL TE ZIJN GERAAKT, WAT DUIDT OP MOGELIJKE DEFLATIE EN RECESSIE. LAGERE RENDEMENTEN BETEKENEN EEN HOGERE WAARDERING.

(BILELLO)(27 Februari, 2020): TREASURY-RENDEMENTEN BELANDEN OP HET LAAGSTE NIVEAU ALLER TIJDEN, MET EEN DIENOVEREENKOMSTIGE WAARDESTIJGING; Slechts enkele waarnemers, zoals ondergetekende, bleven decennialang, door dik en dun, positief op Treasuries.

Het rendement van de 30-jarige Amerikaanse staatslening, de Treasury (‘the Long Bond’), heeft onlangs een nieuw laagtepunt ooit aangetikt met een dienovereenkomstig record in waardering (lagere rendementen betekenen hogere waarderingen). Tegen de algemene verwachting in, is de ongekende 39-jarig durende hausse in Treasuries, met tijdelijke tussentijdse onderbrekingen, dus nog volledig in tact. In de laatste 12 maanden kwam er weer een waardestijging van ruim 30% uit de bus. Het huidige rendement van de 30-jarige Treasury en van de 10-jarige Treasury is nu lager dan tijdens de Grote Financieele Crisis van 2008. Echt om stil van te worden!

De triomftocht van Treasuries, de internationale vluchthaven bij uitstek, is nog lang niet ten einde. Integendeel! De rendementen van de 10-jarige Treasury (1.17%) en die van de 30-jarige Treasury (1.84%) zijn, vroeg of laat, op weg naar NUL of NEGATIEF respectievelijk 0.5% tot 1.00%, ookal gebeurt dat misschien niet van vandaag op morgen. Er ligt dus nog een waardestijging in het verschiet van minstens 25% respectievelijk 40% (plus), met de gebruikelijke tijdelijke onderbrekingen. De NUL-coupon op de 30-jarige Treasury, de meest agressieve belegging in deze beleggingsklasse, die in de laatste 39 jaar, jaarlijks gemiddeld, met onderbrekingen, met 17% omhoog ging, zou mettertijd weer met zo’n 140% kunnen stijgen. Een NUL-couponobligatie heeft geen jaarlijkse rente, maar het rendement komt uit het verschil tussen de lagere uitgiftekoers en de latere, veel hogere aflossingskoers op de einddatum.

Het enige in het leven, wat zeker is, is dat niets zeker is. Maar als de onzekerheid toeneemt, dan stroomt het Grote Geld naar de veilige haven van soliede staatsobligaties met positief rendement, zoals Amerikaanse Treasuries, die immers een afloopdatum hebben, waar 100% wordt uitbetaald, in tegenstelling tot alle andere beleggingen. Bovendien koopt men Treasuries niet om het rendement, maar om het potentieel lagere rendement (lager rendement betekent een hogere waardering). Welnu, de 10-jarige en 30-jarige Duitse staatsobligaties (‘Bunds’) hebben immers al een NEGATIEF rendement van MINUS 0.61% respectievelijk MINUS 0.16%. Maar Duitsland zit in het lekke bootje van de onvolmaakte Eurozone, die in 2012 bijna was gezonken!

De Dollar mag dan niet meer gelijkgesteld zijn met Goud, zoals vroeger, voor de goudontkoppeling in 1971, maar de Euro is allang niet meer gelijkgesteld met de vroegere, ‘harde’, Deutschmark. Bovendien was de Dollar, ondanks de goudontkoppeling, enkele malen zo sterk, dat er een akkoord moest worden bereikt met de rest van de wereld, zoals het Plaza-akkoord in 1985, om die weer te ‘verzwakken’. 80% van de wereldschuld bestaat immers uit Dollars, dus een hogere Dollar doet pijn bij hen, die in het krijt staan. Maar toch drie keer raden, welke valuta het uiteindelijk wint! Ondergetekende hoort al zo’n 50 jaar, dat de Dollar valt, terwijl 99% van alle valuta’s, met alle mogelijke middelen, proberen te devalueren tegenover de Dollar. Geen wonder, als bijna een kwart van de wereldvraag naar goederen afkomstig is van Amerika, met slechts 3% van de wereldbevolking.

(25 Februari, 2020): De EURO tegenover de DOLLAR is onlangs wat gestegen in verband met het terugdraaien van Carrytrade-transacties, waarbij handelaren de Euro met negatieve rente leenden om te speculeren, met een hoge hefboom, in o.a. valuta’s en obligaties met hogere rentes en rendementen. In een meer  conservatief, ‘risk-off’, klimaat, moeten de ‘short’-posities in de Euro dan worden gedekt. Maar de neergaande trend in de Euro/USD, op langere termijn, blijft voorlopig nog in tact. Ook de YEN, met negatieve rente, is een ‘funding currency’ voor allerlei Carrytrade-transacties, die nu weer ongedaan worden gemaakt, waardoor de YEN in de laatste week alleen al 3,5% steeg.

(28 Februari, 2020): DE SNELLE INEENSTORTING VAN HET RENDEMENT VAN DE 2-JARIGE TREASURY DUIDT BINNENKORT OP EEN MOGELIJK NEGATIEF RENDEMENT, MET EEN DIENOVEREENKOMSTIGE WAARDESTIJGING, VANWEGE DE VLUCHT VAN HET GROTE GELD IN VEILIG PAPIER. DE MARKT REKENT DUS OP SOMBERE TIJDEN!

(BLOOMBERG)( 1 MAART, 2020): HET AANTAL OBLIGATIES MET NEGATIEF RENDEMENT IN DE WERELD IS OP WEG NAAR EEN NIEUW HOOGTEPUNT!
KORTE TREASURIES LIJKEN BINNENKORT, VOOR HET EERST OOIT, OOK EEN NEGATIEF RENDEMENT TE KRIJGEN. DIT IS GEEN VLUCHT, MAAR EEN STORMLOOP NAAR VEILIG PAPIER! IS DE WERELDRECESSIE REEDS AAN DE GANG? WAARSCHIJNLIJK WEL.

Amerika is al gedurende vele honderden jaren nooit failliet gegaan, anders dan de meeste andere landen, inclusief Duitsland. Haar autarkische macht (onafhankelijk in voedsel en energie) en haar aparte mentaliteit boezemen tegelijk vertrouwen en stille afgunst in, met het oog op de toekomst. Er heerst een mentaliteit, die uiteindelijk, als het erop aankomt, het nemen van harde maatregelen niet uit de weg gaat, zoals 20% rente in 1981 om de inflatie in de kiem te smoren, ondanks het bestaan van een democratische rechtsstaat. Doormodderen wordt over het algemeen niet gewaardeerd. Het slaan van spijkers met koppen wel en: ‘let the chips fall where they may’. Schoon schip maken en een nieuwe start zijn zo Amerikaans als appeltaart. De meeste landen kunnen daar alleen maar van dromen. Hetzij moeten zij eeuwig onderhandelen met zo’n 30 partijtjes, hetzij zitten ze muurvast, vanwege een onbuigzame 1-partij-staat.

Lagere rendementen in kwaliteitsobligaties zijn het gevolg van lagere inflatie- en economische groei-verwachtingen door de markt. De boodschap van de gigantische markt van soliede obligaties, met het meest slimme geld, is veel belangrijker dan die van de veel kleinere, vaak kredietgedreven, markt van aandelen, grondstoffen en onroerend goed, waar speculanten met het snelle geld dikwijls de dienst uitmaken. Bovendien overheerst, vooral bij de aandelenmarkten, de computergedreven momentum-handel, vaak gebaseerd op mandjes van passieve beleggingen, wat tot felle en overdreven uitslagen kan leiden.

(28 Februari, 2020): EEN NIEUW HOOGTEPUNT ALLER TIJDEN IN DE WAARDERING VAN DE OBLIGATIEMARKT! DAT BETEKENT, DAT DE HAUSSE IN AANDELEN EEN ILLUSIE LIJKT TE ZIJN GEWEEST.

(27 Februari, 2020): DE MAATSTAF VAN INFLATOIRE VERWACHTINGEN, ZOWEL IN AMERIKA ALS IN EUROPA, LIJKT, IN VERSNELD TEMPO, TE DUIDEN OP DE KOMENDE STRUCTURELE DEFLATIE: ‘JUST AROUND THE CORNER’…

DE FABRICAGE INDICES (PMI) VAN DE VERSCHILLENDE LANDEN ZIJN BEZIG OM ONGELOFELIJK IN TE KRIMPEN. LET VOORAL OP CHINA & DUITSLAND! (EN STRAKS NEDERLAND).

DE FABRICAGE INDICES (PMI) IN DE GEHELE WERELD ZIJN PLOTSELING WEER TERUG BIJ AF! DE RENDEMENTEN VAN TREASURIES HADDEN DIT AL EERDER VOORSPELD, TERWIJL, DE, NIET ERG SNUGGERE, AANDELEN GEMAKKELIJK  NAAR BOVEN KONDEN WORDEN GEMANIPULEERD.

De wereld is keihard wakker geschud uit de zoete droom, dat de schade aan de wereldeconomie van het Coronavirus relatief beperkt zal blijven. Natuurlijk zullen Centrale Banken proberen om iedereen een hart onder de riem te steken door een nog soepeler monetair beleid, maar die opluchting zal van korte duur zijn, als het ergste van deze pandemie nog niet voorbij is. Dat beleid kan negatieve schokken aan de aanbodzijde niet opvangen.  Wat zonde, dat de Centrale Banken, met hun lage, nul of negatieve rente, bijna al hun kruit hebben verschoten. De kwestie van het, vooralsnog onwettige, ‘echt helikoptergeld uit het niets’ is nog niet aan de orde, want een wereldrecessie doemt wel op, maar heeft officieel nog niet plaatsgevonden.

(2 Maart, 2020): Groot-Brittannië GAAT NU AL DE RICHTING OP VAN HET MOGELIJK IN QUARANTAINE PLAATSEN VAN GEHELE STEDEN:

Ouderen, zoals ondergetekende op 76-jarige leeftijd, die nog trots kunnen bogen op een voortreffelijke gezondheid (even afkloppen), moeten echter nu extra acht slaan op hun gezondheidstoestand. Naarmate men ouder wordt, komt het versleten immuunsysteem in een neerwaartse spiraal terecht, wordt het antibiotica-resistentieprobleem steeds groter en neemt de kans op besmetting van een nieuw virus enorm toe. Dit virus is totaal verschillend van een gewoon seizoensgriepje, want het is vaak alsof je probeert te ademen, terwijl een olifant op je borstkas staat! Van alle gevallen, die besmet zijn geraakt, zijn 14% ernstig en 5% in kritieke toestand, die terecht komen op een intensivecareafdeling, voorzien van extra longventilatie.

Mensen met suikerziekte, hoge bloeddruk en hart- en ademhalingsproblemen zijn uitermate kwetsbaar. Om het sterftecijfer te berekenen, moet men eerst enigszins zeker zijn van het totaal aantal besmette gevallen, wat momenteel echter nog exponentieel toeneemt, ook al door het gebrek aan degelijke testkits. De kat is helaas al uit de zak (‘the cat is already out of the bag’) en de enige hoop is om te proberen om de verspreiding ervan enigszins te vertragen door enkele drastische maatregelen te nemen. Maar het is duidelijk, dat, bij een gemiddeld sterftepercentage van 0.25% tot 1%, miljoenen mensen toch gevaar lopen. Intussen ligt de economie, voor enige tijd, op apegapen, ook al omdat miljoenen gedwongen zullen worden om thuis improductieve computerspelletjes te spelen om de tijd te doden.

(BBC): 10% + VAN DE OUDEREN, DIE BESMET RAKEN, LOPEN ERNSTIG GEVAAR:

Het valt af te wachten of vele ouderen, vanwege deze pandemie, nu gedoemd zijn om het bijltje erbij neer te leggen. Maar in de laatste decennia is de gemiddelde levensverwachting van de mens overal ter wereld toch scherp gestegen. Rond 2050 zal het aantal mensen van boven de 60 weer zijn verdubbeld, terwijl het aantal mensen van boven de 80 liefst zal zijn verdrievoudigd. Of heeft het Coronavirus ons er nog eens aan herinnerd, dat de natuur er zelf wel voor zorgt of mens en dier al of niet lang zullen overleven. In de komende 100 jaar lijkt de gemiddelde jaarlijkse bevolkingsgroei, vooral door de snelle vergrijzing, helemaal in te storten, ook al stijgt de wereldbevolking nog wel:

Na 11 jaar van een indrukwekkende en, weliswaar kredietgedreven, economische opleving, kan men het gevoel krijgen, dat er een wereldwijde economische malaise op de loer ligt. In de komende 2 jaar, zal bij menigeen het woord ‘deflatie’, niet inflatie, op de tong liggen. De inflatoire verwachtingen (zie chart) zijn momenteel het laagst in de geschiedenis! De spectaculaire hausse in obligaties, met name in Treasuries, is allang een vingerwijzing hiervoor geweest. De wereld stikt, als het ware, in de schuld, ondanks de lage rentelasten. De trieste realiteit is, dat de wereld een rentestand van Nul, na inflatie, nauwelijks kan verdragen! De sterke en veerkrachtige Amerikaanse consument zal het, op een gegeven moment, ook moeten laten afweten. Dat was toch nooit vol te houden, ook al lijkt het gemiddelde netto-vermogen van de Amerikaanse huishoudens, vooral na de hernieuwde stijging van huizenprijzen, nu nog vrij gezond. Maar bedrijfswinsten zijn al drie kwartalen achterelkaar ingekrompen.

Opvallend is, dat de Dow Jones en S&P 500 aandelenindices allang niet meer betrouwbare indicators voor economische stand van zaken zijn geweest. De Amerikaanse economische groei stak weliswaar gunstig af bij de rest van de OECD, maar er was, in de laatste 14 jaar, geen enkel jaar met 3% groei. We hebben immers een kwantitatieve verruiming (QE) meegemaakt van $ 4000 miljard plus nog eens $ 4000 miljard aan, grotendeels gefinancierde, aandeleninkoop van de bedrijven zelf, en niet te vergeten de gigantische, eveneens grotendeels gefinancierde, fusies en overnames, waardoor het aantal van uitstaande aandelen nu het laagst is in 20 jaar! Een ongekende welvaartsillusie.

Daarnaast hebben de superstimulering en de vergrijzing van Japan, de derde economie in de wereld, nooit geleid tot meer inflatie of economische groei. De omloopsnelheid van het geld, een voorwaarde voor hogere inflatie, bleef instorten. In de laatste 30 jaar, bleef het rendement van de 30-jarige Japanse staatsobligatie (JGB), met onderbrekingen, dalen naar 0.29% (28 februari, 2020), waardoor dit, tegen de algemene verwachting in, de beste Japanse belegging is geweest. De NIKKEI 225 aandelenindex staat tegenwoordig nog 40% lager dan het hoogtepunt in 1989, wat destijds voorafgegaan was door een stijging van 600%. Elke bubbel barst vroeg of laat. Maar doordat de Japanse bubbel, in tegenstelling tot andere bubbels, al lang geleden is gebarsten, zou de NIKKEI 225, in de komende 10 jaar, wel eens gunstig kunnen verrassen vergeleken met de, nog steeds, prijzige Amerikaanse aandelenindices.

(27 Februari, 2020): ALS EEN BLIKSEM UIT DE HEMEL! DE MEEST ONGENADIGE DALING IN DOW JONES INDEX (30 AANDELEN) OP EEN DAG OOIT! TE VERGELIJKEN MET 2008, 2001 (9/11), 1987, 1940 (Hitler in Parijs) EN 1929 (begin van de depressie). WAT NU? ‘BUY THE DIP’? WIE DURFT?

DE S&P 500 INDEX (4de week van Februari, 2020) WAS, SINDS HET DIEPTEPUNT IN 2009, IN EEN ENORME OVERBOUGHTZONE TERECHT GEKOMEN EN NAM EEN FLINKE STAP TERUG. IS DE OPGAANDE TREND, NA DEZE FORSE CORRECTIE, NOG IN TACT? IN IEDER GEVAL IS DE VOORTZETTING VAN DEZE TREND NU UITGESTELD.




DE STOXX EUROPE 600 INDEX (4de week van Februari, 2020) : EEN DALING VAN 12%, EEN WEEK NA HET HISTORISCHE HOOGTEPUNT! WIE DURFT?



Laten we hopen, dat de onheilspellende STRUCTURELE DEFLATIETREND, die onvermijdelijk zal volgen op de afgelopen 75-jarige superkredietcyclus, niet haar schaduw nu al vooruitwerpt. Dan zou President Trump in dezelfde omstandigheid terecht kunnen komen als President Herbert Hoover, eveneens een ex-zakenman, in 1929, en de schuld krijgen voor al het onheil, dat dan toeslaat. Maar de meeste aandelenindices zijn nu wel door hun 89-daagse en 144-daagse voortschrijdend gemiddelde heen doorgebroken naar beneden, tegelijk met een mogelijke omkering van hun momentum, net zoals in Augustus, 2007, voordat de Grote Financiële Crisis de wereld op zijn kop zette. Wat ziet de markt aankomen? Toch niet een mogelijk Presidentschap van Bernie Sanders?

Als dit Coronavirus opeens enkele Amerikaanse steden en staten zou lamleggen, dan staat dat gelijk met de schok van 11 September, 2001 (New York World Trade Center). Wie weet, wordt Amerika dan niet ongevoelig voor een alomvattende openbare gezondheidszorg (Universal  Public Healthcare), zoals die door de, 78-jarige, Socialistische Sanders al decennialang wordt aangeprezen. Bovendien verloor Bush Sr van Carter na de eerste grote olieschok, Carter verloor van Reagan na de oliecrisis van 1979 en Bush Jr verloor van Clinton na de invasie van Kuwait. De markten zijn in de ban geraakt van het onbekende en die onzekerheid is nu funest gebleken.

Mededelingen

UITSTEL RIVA – BELEGGERSLUNCH & BORREL  van 20 Maart, 2020.

Helaas moet ik de reservering voor de 13de Beleggerslunch  & en de achtste Borrel op 20 Maart a.s. annuleren en tot nader order uitstellen.

Het Coronavirus (COVID – 19), buiten China, lijkt zich in de komende maanden explosief te zullen uitbreiden. Het is enorm besmettelijk, vooral van

degenen, die nog geen verschijnselen vertonen, door de lange incubatieperiode. Het virus kan gedurende 9 dagen overleven op, nog niet gedesinfecteerde, oppervlaktes van metaal, glas en plastic, blijkt nu. De situatie is  voorlopig weinig hoopgevend.

Het spijt mij zeer om deze maatregel te moeten nemen, maar vele bijeenkomsten in Europa en elders zijn inmiddels al afgelast. Bij voorbaat dank voor uw begrip!

MEDEDELING: Het Blog SCHMULLADDERTJEONDERHETGRAS heeft thans 6 soorten van lidmaatschap (zie hieronder). Word lid! Uw lidmaatschap geeft recht op persoonlijk advies, regelmatige Pamfletten, lunches, borrels en belangrijke artikelen. Zie hier, rechterkolom.

U bent van harte welkom!

DIEDERIK SCHMULL. 2 Maart, 2020,  Westcliff-On-Sea, ESSEX, U.K.

Disclaimer
Disclaimer bij columns artikelen, vraaggesprekken en advertorials op Edelmetaal-Info.nl: auteur(s) schrijft op eigen verantwoordelijkheid. De mening van de auteur(s) hoeft niet over een te komen met de mening van andere auteurs of de redactie van Edelmetaal-Info. De auteur kan posities of belangen hebben in genoemde zaken.

De informatie op deze website is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen, maar als startpunt voor je eigen onderzoek. Zie verder de algemene disclaimer van Edelmetaal-Info

Edelmetaal kopen? Zie deze ‘etalage

GoldRush
Linders




Diederik SchmullDe vogelverschrikker