Columns & Artikelen

Andere Tijden XXXX

by Robert Broncel on 17 december 2020

In het vliegwiel van de geldpers thans in de hoogste versnelling zijn alle trossen los met Frankenbull beurswaarderingen in galop. Een beurskapitalisatie van maar liefst $100 biljoen was tot voor kort nog ondenkbaar. Middels de niet meer te stillen QE lijken we steevast af te stevenen op een tweede roaring twenties époque, met (hyper)inflatie en totale schuldverdamping in het “vooruitzicht”.

Wel deed de Bank of International Settlements (BIS) in haar jongste Quarterly Review van zich horen met de waarschuwing: ‘we are moving from the Liquidity to the Solvency Phase of the Crisis’. De meest serieuze boodschap tot dusver. Had dat enige uitwerking? Na de voorlaatste waarschuwing in oktober j.l. kondigde de Fed doodleuk aan QE4 op te starten alsof dit signaal inhoudelijk niet voor het centrale bankwezen gold. Het is immers QE, de voortdurende grootschalige verruiming van de geldmarkt, die deze kwetsbare ‘(in)solventie’ fase heeft voortgebracht.

Voodoo beleid

Ook hebben de centrale bankiers dankzij dit voodoo beleid zich “mateloos naadloos” in hun eigen beleidsjas weten te naaien! Immers, bij afbouw van dit beleid zou onmiddellijk de rente stijgen en dan zijn de rapen gaar. Intussen zitten we al opgescheept met ruim $18 biljoen aan negatief renderend obligatiekapitaal ofwel 27% van het totaal aan wereldwijd uitstaande obli’s. Een grote menigte geldbeheerders zoals pensioenfondsen (ca. 70% van het Nederlandse spaarvermogen zit in pensioenen) verkeren hiermee in uiterst riskante activa. Dit alles met medeweten van de BIS die als ‘master genius’ vanuit Basel van “achter de coulissen” souffleert en tegelijkertijd middels goud swaps probeert de goudprijs onder druk te houden. Goud dat pensioenfondsen nog steeds niet “in huis” mogen hebben. Waarom niet?

Goud als permanent dominant strategisch vermogensbestanddeel

Met het vrijgeven van edelmetaal aan de grote banken in 2018 kon de goudprijs ondanks alle manipulatie op de COMEX vanaf $1.200 weer oplopen tot boven $1.800 thans. De BIS meende de prijs van het goud (het enige echte geld) via de COMEX manipulaties redelijk onder controle te kunnen houden. Gezien de prijsstijging van ruwweg 50% in de afgelopen twee jaar bleek dat op z’n minst een “matige” inschatting. Tegen de thans totaal uitstaande schuld van bijna driemaal het mondiale BBP is goud goedkoper dan ooit. Vergelijk dit met de dollar die is teruggevallen van 1/35e deel van een ounce in 1971 naar slechts 1/1850ste deel anno 2020. De beursanalisten die je hierover hoort, zijn schaars!

De strategische koopkracht van goud krijgt pas volledig beslag bij de omslag van het systeem, waarbij de intrinsieke waarde van “het oude papier” direct tot nul zal worden afgewaardeerd.

Er is nog maar weinig nodig voordat een zeker “incident” een dergelijke kettingreactie op gang weet te brengen. Neem bijvoorbeeld “de bewaking” van de yield (opbrengst) op de 10-jarige Treasury, om te voorkomen dat deze de grens van “slechts” 1% passeert. Dat lijkt weliswaar minuscuul maar in het licht van de torenhoge schulden drukt elke 0,1% meer aan rente op de uitstaande schulden. De verwachting in de markt is dat bij een oploop richting 1,5% er opnieuw sprake zal zijn van serieuze spanningen op de financiële markten, direct vertaald in lagere beurskoersen die altijd uiterst rentegevoelig zijn.

 

 

Afglijdende sleutelrol dollar

De druk op de dollar is hiervan het signaal. De appetijt om Amerikaans staatspapier te kopen neemt af en dwingt de Fed steeds meer stukken op te moeten nemen, zoals de ECB dat doet met overheidspapier van de zuidelijke staten. Als gevolg daarvan blijft ook de rente in die regio nagenoeg even laag als in de noordelijke regio, met als enig resultaat schuldgroei op de balans van de ECB. Daar komt opgeteld nog veel extra corona“papier” bij.

Niet te ontkennen valt dat de sleutelrol van de dollar met alle valuta’s inclusief de euro in het voetspoor steeds verder dreigt af te glijden als gevolg van:

  • de onafwendbare stroom aan monetaire stimuleringsprogramma’s
  • de enorm groeiende uitstaande staatsschuld met veelal een negatieve yield (opbrengst) is de laatste 2 jaar opgelopen naar bijna $31 biljoen (opgave JP Morgan Chase)
  • de groeiende negatieve rentes op uitstaande leningen
  • de negatieve reële rente (gecorrigeerd voor inflatie)
  • inflatie indicatief zijn de vanaf half maart steeds de verder opgelopen futures prijzen van ijzer, koper, nikkel, aluminium en zink, met gemiddeld meer dan 50%
  • de nagenoeg totaal verdwenen risicoperceptie op de financiële markten
  • de ongeëvenaarde ‘margin debt’ (geleend geld tegen onderpand van aandelen)
  • de ongezonde ‘exuberance’ op de aandelenmarkt
  • de opkoop van staatsschuld en plaatsing daarvan op de balans van de centrale bank (vestzak – broekzak voor de staat!)
  • de permanente aandelen”pluk” door de New York Fed – intussen opgelopen naar bijna $16 biljoen
  • de voortdurende edelmetaal manipulatieprogramma’s op de COMEX futuresbeurs, waarvan ruim 95% in unallocated (niet op naam gesteld!) paper gold; volgens de LBMA wordt daar per dag meer goud verhandeld dan de totale wereldreserve ter waarde van een slordige $200 biljoen, tegenover een totaal van $11 biljoen fysiek; de centrale banken hebben niet meer dan $1 biljoen in bezit (opgave Bullion Star)
  • in deze wanverhouding van gold short positioning schuilt een evident omslagpunt, dat in maart j.l. met “intelligent” improvisatievermogen ternauwernood voorkomen kon worden
  • De honderden tonnen ongerapporteerde goudaankopen door China, dus zonder enig rapport aan het IMF of de World Gold Council
  • De almaar groeiende tweedeling van inkomens wereldwijd die bijvoorbeeld in de V.S. heeft geleid tot een gemiddeld lager inkomen van $30 per week vergeleken met 47 jaar geleden, volgens voormalig Democratisch presidentskandidaat Bernie Sanders.

Niet dat deze lijst volledig is maar dit geeft wel aan dat we hiermee intussen in uiterst troebel water verkeren, of beter op dun drijfzand zijn beland. Tegelijkertijd wordt de ernst van deze situatie angstvallig achtergehouden. Corona had niet op een ongelukkiger moment kunnen komen. De bloeddruk bij de centrale bankiers moet intussen welhaast op de “H” van hoogste stand staan.

Met de onderstaande feiten deed de Bank of Amerika (bank “van” mijn zoon) er zeer recent nog een schepje bovenop: Here is the full breakdown courtesy of Hartnett, CIO BoA:

  • $1.3bn: asset purchases by central banks every 60 minutes since March
  • 190: central bank rate cuts in 2020, 4 rate cuts every 5 trading days
  • 37: US Treasury MOVE index of volatility at all-time low this quarter
  • 9.2%: lowest global CCC HY bond yield since Sep’14
  • $2.5tn: issuance of US IG, HY bonds, leveraged loans in 2020, all-time record
  • $3.4tn: issuance of US Treasuries in 2020, all-time record
  • $39tn: rise in global equity market cap from lows (to >$100tn)
  • 25.3x: MSCI ACWI equity 12-month forward PE, highest since Mar’00
  • $139bn: record inflows into global equity funds past 6 weeks (prior peak Jan’18)
  • 9730: global equity offerings (IPOs etc) in 2020…$1.1tn annualized, best year ever
  • 2009: 1st time since Q4 ’09 (Chart 13) US IPO/secondary issuance higher than S&P 500 buybacks

Het betreft al met al een ‘unstoppable tsunami’ aan “gratis” geld die bijna letterlijk tegen de inflatieplinten klotst. Hiervan zei de niet onbekende voormalig BIS hoofdeconoom William White, dat de centrale banken zich hiermee hopeloos in de voet blijven schieten. In wezen achterhaald nieuws! De Canadees ging verder door te zeggen dat het monetaire beleid al vanaf 1990 als gevolg van voortdurend toenemende schuldgroei zorg draagt voor een steeds grotere instabiliteit in het monetaire systeem. Hij zei nog net niet: onhoudbaar! Anderzijds gaf hij te kennen dat het thans evenmin tijd voor bezuinigingen was en gaf overheden in overweging onder gebruikmaking van de zeer lage rente meer langjarige leningen aan te gaan. Voorts achtte hij het huidige monetaire beleid dermate ineffectief dat dit niet tot enige noemenswaardige economische groei zou kunnen leiden. Dit sluit weer aan op de woorden van Bill Dudley, voormalig president van de New York Fed, die zei dat ‘central banks had run out of firepower whilst the side effects are getting worse’.

Crypto’s

Vanwege het monetaire wantrouwen in de markt en het edelmetaal manipulatiespel op de COMEX hebben de crypto’s hun opmars kunnen voorzetten. Vandaar de kersverse waarschuwing van Otto Schultz op de G-7 die aangaf: ‘It’s clear to me that Germany and Europe cannot and will not accept its entry in the market while the regulatory risks are not adequately addressed. We must do everything possible to make sure the currency monopoly remains in the hands of states’. Door te subjectiveren met ‘it’s clear to me’ was hij er kennelijk niet helemaal zeker van.

Digitalisering bestaande munten

Voorts gaan er geruchten om de bestaande munten via de centrale banken te digitaliseren. Daarmee hebben de centrale bankiers 100% zicht op en financiële controle over het gehele inkomende en uitgaande geldverkeer. De rol van de centrale banken zou hierdoor nog meer gewicht krijgen, zonder dat er inhoudelijk ook maar iets aan de economie gedaan zou kunnen worden, anders dan QE dope te blijven pompen. Het enige uitzicht dat hiermee tot dusver werd verkregen is uitstel van executie, maar zonder uitzicht op enige oplossing. Dat is geen alternatief terwijl het intussen ‘overall game over’ is!

Wereldmunt

Al jaren gaan er stemmen op te komen tot één wereldmunt onder auspiciën van het IMF (nog altijd onder dominantie van de U.S. dollar), die het SDR mandje (Special Drawing Rights) met een aandeel van 41,73% aanvoert met daarnaast de euro voor 30,93% , de Chinese yuan voor 10,93% en rond 8% voor het Britse pond en de Japanse yen, alle beladen met schuld. Dit is niet als een serieus alternatief aan te voeren. Het is alleszins aannemelijk dat landen als China, Rusland en India als grootgoud bezitters daarmee niet zullen instemmen. De Chinese munt geldt binnen dit mandje nog als één der sterkste ter wereld, merkbaar in de vorm van de grote interesse voor Chinese financiële waarden als aandelen en obligaties.

Het ligt juist veel meer voor de hand dat China thans als nagenoeg grootste economie ter wereld (en groeiend) meer waarde zal hechten aan een Chinees Bretton Woods concept, waarbij de Chinese munt via een goudkoppeling de centrale reserverol van de dollar zou kunnen overnemen. Uiteraard zal de V.S. zulks niet voetstoots toestaan en ligt het voor de hand dat een dergelijke variant eerder aan de gang der verdere ontwikkelingen zal worden “toevertrouwd”, zoniet hierdoor wordt afgedwongen.

Onomkeerbaar centrale bank activisme

Uitgaande van de huidige kennis en wetenschap van vandaag valt er weinig anders te herleiden dan doormarcheren op het onomkeerbare doodlopende pad dat door de centrale banken vanaf de crisis van 2009/9 is ingezet. Dat werd beaamd door Bank of America’s Europa kredietstrateeg Barnaby Martin die eveneens tot de conclusie kwam dat het activistisch beleid onveranderlijk hoofdthema van de centrale banken blijft. Daarmee aangevende dat er wereldwijd voortdurend diverse kredietfaciliteiten en programma’s openstaan of worden geïnitieerd om de gigantische gaten in de uitgaven te kunnen blijven faciliteren. Het gaat hier altijd om economisch volstrekt improductief kapitaal dat nagenoeg niets bijdraagt tot de economie! In vaktermen heet dat: de schuld wordt weg geïnfleerd.

Een flinke handicap daarbij is dat intussen een dikke 90% van alle economieën ter wereld in een zgn. groeidal verkeren, waarvan meer dan de helft met “een mingroei” van 6%. Deze “dichotomie” laat zich met een percentage van meer dan 10% wellicht het sterkste voelen in de U.K. en dan moet Brexit nog komen. Al met al zou dit proces de mondiale schuld in verhouding tot het Bruto Product tot boven 300% kunnen opstuwen. Daar helpt geen vaccin meer tegen! Op het moment dat ergens inflatiedruk opduikt (bij voorbeeld als gevolg van een inhaalvraag na corona of stijging van de voedselprijzen), is er nergens een middel om deze stijging met een renteverhoging te bestrijden. Daarmee staat de inflatiedeur wagenwijd open. We zouden ons vooral nu leukere “Andere Tijden” wensen!

Robert Broncel   Copyright, 16 december 2020 www.robertbroncel.com

NB.deze column wordt ook aan DNB president Klaas Knot verzonden.

Disclaimer bij columns artikelen, vraaggesprekken en advertorials op Edelmetaal-Info.nl: auteur(s) schrijft op eigen verantwoordelijkheid. De mening van de auteur(s) hoeft niet over een te komen met de mening van andere auteurs of de redactie van Edelmetaal-Info. De auteur kan posities of belangen hebben in genoemde zaken.

De informatie op deze website is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen, maar als startpunt voor je eigen onderzoek.

Zie verder de algemene disclaimer van Edelmetaal-Info

Edelmetaal kopen? Zie deze ‘etalage

GoldRush
Linders

Robert BroncelAndere Tijden XXXX