Columns & Artikelen

Andere Tijden XXXXXI

by Robert Broncel on 09/09/2021

Op de plots ontstane financiële crisis in 2008 met Lehman als “het springtij” bleek de Federal Reserve geen andere oplossing te hebben dan de geldpers in de hoogste versnelling te brengen. De rust op de financiële markten werd hiermee weliswaar herwonnen maar schijn bedriegt, nu er wereldwijd een schuld met een factor van ruim tien is ontstaan. Een dergelijk ongekend grote schuld verdraagt geen enkele rentevoet (prijs van het geld en risicopremie!) meer. In Washington weet men dat ook, vandaar het gedraai om deze intussen steeds hetere soep.

Alle ogen waren opnieuw op het symposium van de centrale bankiers in Jackson Hole gericht dat niet veel meer voorstelde dan een “non event”. Een dik rookgordijn in de vorm van een mogelijke ‘tapering’ was het enig dat de facto zichtbaar werd zonder dat hierover verder iets concreets naar buiten werd (kon worden!) gebracht. Goud bleef buiten elke discussie, althans voor zover we weten, maar de prijs zal “stilzwijgend” ongetwijfeld driewerf gestut blijven teneinde het vertrouwen in de dollar zoveel mogelijk in stand te kunnen houden. Zou de ruilvoet zich ten nadele van de dollar ontwikkelen dan zijn de inflatierapen nog meer gaar! Als de rente niet wordt verhoogd (zichtbaar in een stijgende dollar), werkt dat door in een duurdere import en meer inflatie in de hand! Als centrale bankier heeft de Fed dit scenario in de rol van een hulpeloze arts aan het ziekbed van een doodzieke patiënt over zich afgeroepen.

De ‘finale di basta’ fase

Met de vele biljoenen vergende investeringen in de vorm van leningenopkoop, bijpassen in het coronatijdperk en de reusachtige investeringen in infrastructuur, wordt de eindfase van het huidige monetaire systeem niet ongezien ingeluid. Over een schuldplafond wordt in het Congres slechts “gefluisterd”.Vingerwijzing? Sinds 2008 zijn de budgettaire tekorten opgelopen tot een stratosferische hoogte zonder dat hieraan nog enige limiet is en wellicht wordt gesteld. Budgettaire tekorten dienen steeds opnieuw gefinancierd te worden middels de uitgifte van nieuwe leningen die de Fed uit de mouw blijft schudden zonder dat er ook maar enige noemenswaardige dekking in de vorm van voldoende inkomsten of veel beter een adequate gouddekking (?) tegenover staat. Belastingheffing binnen een inflatoir klimaat is dan geen “leuke optie”, terwijl een verder stijgende staatsschuld de rentedruk doet toenemen. Met een inflatie hoger dan 5% en een rente niet veel meer dan nul op staatsleningen resteert een dik negatief rendement. De inflatie zal ongetwijfeld de gemoederen bezig blijven houden. Blijft deze hoog en de rente gaat niet omhoog dan is dit beleid niet langer geloofwaardig.

“Monetarisering” staatsschuld

Middels de massale opkoop van staatsschuld door de centrale bank neemt de opwaartse rentedruk af en is “het probleem” zogenaamd opgelost? Dat de centrale bank hiermee partner in crime met de centrale regering speelt, blijft een resonantiegeluid. Dus hoeft de rente ook niet omhoog – easy cake! Dat daarmee de koopkracht van de onderliggende munt steeds meer verdampt, blijft uiteraard onvermeld. Pas als de koopkracht in de vorm van inflatie voelbaar afneemt, blijkt de burger er iets van te merken zonder te beseffen wat aan dit proces ten grondslag ligt. Dit proces van koopkrachtverwatering is het gevolg van het “monetariseren” van de staatsschuld, zoals dat wordt genoemd.

Een dergelijk scenario geldt niet uitsluitend voor de V.S. maar voor elke staat die zich aan deze Amerikaanse “praktijk” spiegelt. Dus dat gaat nagenoeg de gehele wereld aan m.u.v. China en wellicht ook Rusland! Als gevolg van een voelbare inflatiedruk zullen bijvoorbeeld ook de lonen en de uitkeringen omhoog moeten ter compensatie van het koopkrachtverlies. Een loon/prijsinflatie komt dan in het verschiet te liggen. In de jaren ’70 zagen we een soortgelijk sluik inflatieproces ontstaan in 1980 uiteindelijk oplopend tot meer dan 15%! Destijds kon een dergelijke ontwikkeling nog worden bedwongen middels het opvoeren van de Federal Fund Rate (korte stuurrente) tot boven 22%. Kom daar nu eens om? Met een uitpuilende balans van de Amerikaanse staatsschuld geldt de Fed intussen als “de grootste investeerder ter wereld”.

Afzwakkende wereldmacht

Vooral na de “voortvarend” snelle afgang in Afghanistan is de vraag thans opnieuw gewettigd in hoeverre er nog geloof kan worden gehecht aan de V.S. als wereldmacht met een dollar als wereldmunt. Landen als China en Rusland zijn al langer doende hun in dollars genoteerde belangen successievelijk af te bouwen. Naarmate de animo voor Amerikaanse staatsleningen afneemt, vertaalt zich dat in een oplopende Treasury rente die geen limiet kent en op deze wijze steeds meer tractie dreigt te krijgen. Hoe meer tractie, hoe meer aandacht en dan is het meestal te laat!

Onvoorstelbare gevolgen

Nu het de Federal Reserve aan enige krachtige sturing ontbreekt, is de monetaire beer los nu de schuldgroei ver buiten haar oevers is getreden”, zonder enige kans tot indamming! De burgers hebben daarop geen enkel vat en zijn op geen enkele wijze in staat om hun staat “uit te bailen”. Met de gevolgen daarvan als een aangroeiend koopkrachtverlies staat ook het vertrouwen in het functioneren van de staat ter discussie en wordt het hoog tijd voor een generale reflectie. Binnen die situatie dreigt impliciet een implosie van alle aan de dollar gerelateerde muntsoorten inclusief de euro. Ook het voortbestaan van de eurozone komt hiermee aan de orde. Wordt hierop voorgesorteerd?

Niet anders dan dat the show must go on’. De centrale banken kunnen niet meer terug, ook al wordt er met temperen geschermd. In de V.S. ligt de productiecapaciteit op 4% beneden het gemiddelde sinds 1972, terwijl de arbeidsparticipatie op slechts 61,6% uitkomt (niveau 1980).

Ook al geen “sterke” randfactoren.

Daarenboven is de besparingsquote als percentage van het beschikbare inkomen gedaald van boven 30% naar beneden 10%. Dit ondanks alle “helicopter” maatregelen. Buiten de huidige stand van zaken zou sprake zijn van een serieuze recessie, indien er niet opnieuw de nodige dope in de economie zou worden gepompt. Dit wijst op een niet meer te ontlopen duivels dilemma en tegelijk een tipping point.

 

Tot dusver bezit de V.S. de status van houdster van ’s werelds reservevaluta (petrodollar), ‘s werelds reserve banksysteem, grootste obligatiemarkt ter wereld, ’s werelds reserve betalingssysteem SWIFT alsmede de status van grootste militaire macht ter wereld. Maar waarop rust de militaire macht bij het verbleken van ’s werelds reservemunt? Niet veel meer dan een papieren tijger tenzij gedekt door een adequate goudvoorraad. Sinds 1953 heeft er geen fact check plaats gevonden. De eurozone kan bogen op een gezamenlijke slordige 11.000 ton en China vermoedelijk op ruimschoots het dubbele hiervan, zo niet meer. Nauwkeurige gegevens hierover worden niet verstrekt.

Dat China Amerika’s belangrijkste opponent is geworden, blijkt in feite op alle strategische terreinen – economisch, (ruimte)technologisch, politiek en militair. Dat wordt nu ook door China openlijk naar buiten gebracht, in ogenschouw nemend de 2008/9 crash, de tomeloze schuldgroei en de kersverse militaire afgang in Afghanistan. E.e.a. werd beaamd door Rush Doshi (voorheen werkzaam bij de Brookings Institution in Washington DC) , de nieuwe door Biden aangestelde Director for China in the White House National Security Councel, die tot voor kort werkzaam was voor de Brookings Institution (denktank) in Washington DC.

De kaarten lijken geschud en het zou dus zo maar kunnen zijn dat het pleit straks op monetair terrein wordt beslist, de woorden van Aristoteles in ver vervlogen tijden indachtig: ‘he who owns the gold, rules the world’.

In elk geval is men bij DNB en nu ook bij de ECB volledig op de hoogte getuige onderstaande ongetekende reactie (zie hieronder).

Robert Broncel Copyright, 7 september 2021 www.robertbroncel.com NB deze column wordt ook verzonden aan DNB president Klaas Knot.

 

Van: ECB Information [mailto:info@ecb.int] Verzonden: woensdag 18 augustus 2021 15:14
Aan: ECB Information; Enquirer – 16/06/2020 – 17:23
Onderwerp: nieuwe column (#4 – 129179)

    • Let hierbij op Aan: ECB Information; Enquirer (3e regel)

Dear Mr Broncel,

We acknowledge receipt of your emails of 4 and 17 August 2021 and would like to thank you for sharing your views with us.

Yours sincerely,
Internal and External Engagement Division
Directorate General Communications
EUROPEAN CENTRAL BANK
Tel: +49 69 1344 1300
Email: info@ecb.europa.eu
www.ecb.europa.eu
www.bankingsupervision.europa.eu
www.youtube.com/ecbeuro
twitter.com/ecb
www.linkedin.com/company/european-central-bank
www.instagram.com/europeancentralbank

Laatste noot: met deze column is een passend moment aangebroken een punt achter mijn langjarige column ‘carrière’ te zetten, maar mijn waakzaamheid wijkt niet! Dank voor alle reacties!

Reactie Edelmetaal-Info: Dank Robert voor je toewijding om elke keer maar weer min of meer hetzelfde verhaal te blijven continueren en te voorzien van updates, sidekicks en je inzicht in de financiële en economische materie. Het heeft velen geholpen om een goed beeld te krijgen/behouden van de huidige economische en financiële situatie.

Edelmetaal kopen? Zie deze ‘etalage

 

Disclaimer bij columns artikelen, vraaggesprekken en advertorials op Edelmetaal-Info.nl: auteur(s) schrijft op eigen verantwoordelijkheid. De mening van de auteur(s) hoeft niet over een te komen met de mening van andere auteurs of de redactie van Edelmetaal-Info. De auteur kan posities of belangen hebben in genoemde zaken.

De informatie op deze website is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen, maar als startpunt voor je eigen onderzoek.

Zie verder de algemene disclaimer van Edelmetaal-Info

 

Robert BroncelAndere Tijden XXXXXI